Africlowns tour 2009

De derde Africlownstour is een feit. In de Herfstvakantie; 16 t/m 26 oktober 2009 zijn we weer met 4 clowns naar Zuid-Afrika geweest, naar de regio Johannesburg/Pretoria. De 4 clowns die mee zijn geweest zijn de zelfde, en dus ervaren, clowns Anneke v/d Molen alias clown Kluts, Jans Koopmans alias clown Jajans, Peter Vrinds alias clown Puk en Willem Hans Elbrecht alias clown Billy.

We hebben weer diverse plekken bezocht. Scholen in het township Mamelodi bij Pretoria, diverse townships rondom Johannesburg en we zijn ook weer bij ‘Little Eden’ geweest, een tehuis voor gehandicapten, ook in de buurt van Johannesburg.
Een van onze clowns, Clown Kluts (Anneke v/d Molen), schreef het volgende verslag;

Lieve familie, vrienden, bekenden en onbekende mensen.

Ik wil laten weten dat ik weer terug ben van een indrukwekkende reis naar Zuid-Afrika, met de stichting Africlowns.
De doelstelling van deze stichting is om kinderen in Afrika op een professionele wijze plezier en afleiding te geven door clowns voor en met ze te laten spelen om een positieve bijdrage te kunnen leveren aan hun kind zijn en aan hun kwaliteit van leven.

We hebben weer gespeeld in het gebied rond Johannesburg, en zijn er zaterdag 17 oktober aangekomen. Ik was erg onder de indruk bij de aankomst; ik wist niet meer dat er ook zoveel rijkdom was. Ik zag een stad die verder ontwikkeld is, de aankomsthal van het vliegveld was helemaal vernieuwd, we herkenden het niet meer terug. Aan de hoofdwegen rond de stad wordt hard gewerkt om volgend jaar de WK 2010 goed te laten verlopen. Positief dat de WK volgend jaar in Zuid-Afrika is, het levert veel werkgelegenheid op. Voetbal is een sport die hoofdzakelijk wordt gespeeld door de zwarte bevolking, en sport verbroedert zegt men. Dat zou mooi zijn want dit is nog hard nodig tussen de zwarte en blanke bevolking.
Onderweg naar ons Backpackers adres in Pretoria zag ik het mooie landschap, met haar vergezichten en glooiingen met de opvallende aarde kleur terra, het was er lente en de bloesem van de Jacaranda (een boom die veel voorkomt) kleurde paars. Maar ik zag dus ook de rijkdom: de mooiste huizen en auto’s.

Zondag was onze eerste speeldag in een ziekenhuis in Johannesburg waar mensen vanuit de townships gebruik van kunnen maken. Onderweg er naar toe zag ik weer waarom ik een bijdrage wil leveren aan de doelstelling van de stichting Africlowns. Ik zag de andere kant van Zuid-Afrika: de armoede.
Het maakte op ons allemaal weer veel indruk.
Het spel in het ziekenhuis was vrij en we speelden eerst voor en met de kinderen, ook kwamen we op de zalen voor (jonge) aanstaande moeders. We werden hier heel enthousiast en op een kinderlijke wijze ontvangen en toen ik dichtbij kwam zag ik dat ze bijna een voldragen kind bij zich droegen. Dit voelde raar en het was even wennen voor Kluts ( is mijn clowns naam). Ik was hier ook echt even helemaal de kluts kwijt. Al die indrukken verwerken en vrij kunnen spelen dat is een hele klu(t)s.

Maandag spelen we op een kleine school in Zakhele in het townschip Mamelodi. De aankomst hier is hartverwarmend de kinderen komen allemaal kijken en willen graag even lijfelijk contact, we worden aangeraakt en omarmd, en ik voel vele kleine handen door mijn handen gaan.
Ik heb deze ochtend last van buikpijn en voel me zenuwachtig, we gaan hier voor het eerst de nieuwe voorstelling spelen, en ik merk dat ik hier onzeker over ben.
Het is tijd om op te komen de kinderen zitten buiten onder een boom op ons te wachten. Ik loop voorop de anderen volgen me. We spelen een eenvoudig ritme met kleine instrumenten. Ik zie dat de kinderen gelijk mee gaan in het ritme, en er zit gelijk beweging in de hele groep. Ik ontmoet de ogen van de kinderen en zie wat het contactmoment met hen doet. Wat word ik hier blij van en ik voel dat mijn buikpijn spontaan is verdwenen.
Het spel van de voorstelling sloeg enorm aan en hun reacties hielpen ons om nog meer in het spel te komen. De kinderen volgen alles van de clown, wanneer die twee keer dezelfde beweging maakt, doen de kinderen dit na en ontstaat er spontaan nieuw spel.
We hebben deze dag 3 keer onze voorstelling gespeeld, en waren erg tevreden, we hadden niet verwacht dat het zo’n effect had op de kinderen.

Het thema van onze voorstelling dit jaar is KLEUR BRENGEN.
Clowns zijn ; Billy (Willem Hans Elbrecht), Puk (Peter Vrinds), Bluf (Jans Koopmans), Kluts (Anneke v/d Molen).
We hadden vaste kaders en daar binnen kon er van alles gebeuren, want je weet maar nooit wat een clown tegen komt.
We komen dus op met een eenvoudig ritme en stellen onszelf voor en laten stuk voor stuk even ons instrument horen. Puk is de laatste in de rij, die maakt zijn koffer open laat vol trots zien dat er een saxofoon inzit. Hij wil hierop gaan spelen maar het lukt niet. Billy gaat kijken wat er aan de hand is en haalt er een klein paars doekje uit. Dan laat Puk zien dat hij er nog op kan spelen ook en haalt op een clowneske manier er alles uit. Wanneer Puk vol trots en aandacht zijn saxofoon netjes en vol liefde opbergt in zijn koffer, doen Bluf, Billy en Kluts hem na en leggen hun instrumenten met trots en liefde in hun koffer. Dan ontdekken ze een mooie grote rode lap en komen op een idee om Bluf en Kluts te laten verdwijnen voor Puk. Billy maakt er een drama van dat Bluf en Kluts zoek zijn, en wil dat Puk ze gaat zoeken. Maar net wanneer Puk voor het doek staat, waar ze achter zitten, laten Bluf en Kluts Puk schrikken door kiekeboe te roepen, Puk vliegt van schrik bij Billy in de armen. Dan laat Kluts zien dat ze ook een klein doekje heeft en wil kijken of die ook werkt. Dit lukt en zo komen er allemaal verschillende doekjes te voorschijn en maken we elkaar aan het schrikken, en zo ontdekken we ook de kinderen.
Billy blijft eenzaam achter en heeft niks, maar ontdekt het kleine paarse doekje uit de saxofoon. Puk, Bluf en Kluts lachen Billy uit. Maar dan laat hij zien dat het niet zomaar een doekje is, het is een echt verdwijn doekje. En laat zien hoe goed hij die goocheltruc kan. Iedereen is verbaasd dat Billy dit zo goed kan. Maar Billy heeft ook nog een andere goocheltruc samen met Bluf. En ze toveren samen een lang kleuren lint tevoorschijn met behulp van de mooie muziek van de saxofoon van Puk.
Kluts wil niet achter blijven en gaat naar de koffer en haalt er een nog groter doek vol kleur uit. Er lijkt geen eind aan te komen en Kluts laat dit vol trots aan de kinderen zien.  
We spelen met de kinderen met het mooie kleuren doek en sluiten af met muziek.

Dinsdag spelen we op een grote school in Mamelodi, een groot Township waar de mensen onder slechte omstandigheden leven. We zien dit terug aan de kinderen, vooral in hun ogen is veel te zien.
We hebben vorig jaar ook op deze school gespeeld, en we werden weer enthousiast binnen gehaald door een grote groep kinderen. Het was goed te zien dat de regering geld over heeft voor deze school, ze waren bezig met een nieuw schoolgebouw. Toen we later in de bibliotheek kwamen zagen we dat ze veel meer boeken hadden en ook computers. Dit was goed om te zien, en vooral ook hoe trots de directeur was en vol enthousiasme vertelde over de nieuwe school.
Door de bouw konden we niet buiten spelen en speelden we in de bibliotheek, dit hield in dat we lang niet alle kinderen konden laten mee genieten. Dit was lastig voor ons, we hebben onze voorstelling vier keer gespeeld. Toen kwam het idee om onze rustdag er voor op te geven en de andere dag er weer naar toe te gaan. Maar dat leek ons toch niet verstandig, we moesten na woensdag nog 3 dagen spelen, en even een dag alles laten bezinken is ook goed.
Wel hadden we een tevreden gevoel over het spel met de kinderen, het is echt zo goed om te zien hoe goed het hun doet om even die persoonlijke aandacht te krijgen. Hier kun je vanuit je clown ook zo mooi mee spelen, en het spel van kiekeboe was zo leuk en sloeg zo aan. Er ontstond zelf af en toe een ware ‘wave’, van kinderen die voor het doekje kropen, en na het kiekeboe weer naar achteren schoten.

Woensdag was dus toch onze rustdag, hoe lastig dit voor sommigen onder ons was. Maar aan het eind van de dag vonden we allemaal goed dat we de rust van de natuur hadden opgezocht in het Krugersdorp. Het was goed te kijken naar de natuur, en de indrukken van de dagen ervoor met elkaar te delen.

Donderdag morgen speelden we in Johannesburg bij Sunshine, een centrum voor kinderen met een meervoudige handicap en kinderen met een beperking, zowel voor zwarte en blanke kinderen. We spraken van te voren met de begeleiding af dat we eerst individueel zouden spelen met de kinderen met een meervoudige beperking, en daarna de voorstelling te spelen voor de kinderen die dit konden volgen.
Wij maakten ons enthousiast klaar voor het individuele spel we hadden er zin in. Dan gaan we op weg naar buiten waar de kinderen waren. Kijkend door het raam zien we tot onze verbazing dat alle kinderen bij elkaar zitten. Wij weer terug naar de kleedruimte en spreken af met elkaar maar gelijk de hele voorstelling te spelen. Binnen 5 min. hadden we ons ‘gereset’ en stapten vol plezier naar buiten. Het werd gewoon één groot feest, we merkten dat het spel paste bij zoveel verschillende niveaus: er waren kinderen die reageerden op de muziek, de anderen weer op het zien van de kleuren, en wanneer de clown dichtbij kwam, ontstond er plezier. We hadden het spel met het rode doek al achter ons gelaten, en deze lag doelloos op de grond. Maar toen ik me later omdraaide, had er zich een zwart meisje helemaal in gewikkeld en genoot van de mooie kleur. Het was zo mooi om naar te kijken en er was even tijd om samen met het doek te spelen. De anderen gingen door met het spel en zo was er voor iedereen wat te beleven. Bij de kinderen met een beperking was de aandacht groot en vooral het plezier. Alles wat de clown deed vonden ze leuk, zowel het kleine spel, als het overdreven dik aanzetten tot een actie, snapten ze en vonden ze lachwekkend.
Toen ons spel klaar was werden we door de kinderen toe gezongen, met het mooie volkslied, indrukwekkend om te horen en te zien hoe die kinderen vol overgave met de hand op hun hart ons toezongen.
De middag spelen we in een privékliniek, dit was het ziekenhuis voor de mensen die het konden betalen, en dit was goed te zien, het leek wel een hotel. Wat een luxe gebeuren was het. Willem Hans vroeg zich af of dit wel een plek voor ons was om te spelen. Maar toen we gesproken hadden met de contactpersoon, merkten we hoeveel goeds deze privékliniek weer deed voor het project waar we de vrijdag naar toe zouden gaan. Ook had die vrouw gelijk allemaal adressen van projecten waar we dan volgend jaar naar toe kunnen gaan (dus voor het netwerk van Africlowns een erg goede plek om te zijn).
Maar we spelen ook graag voor deze kinderen, want ziek zijn en in een ziekenhuis liggen, is niet leuk en kun je wel even wat afleiding gebruiken. En dit is ook wat er gebeurde, de gang leek wel een speeltuin. Erg grappig om te zien wat er allemaal gebeurde.

Vrijdag spelen in Refilwe, dit is een organisatie die heel veel doet voor de townships in de omgeving. Ze zorgen voor goede scholing, en hebben werkgelegenheidsprojecten. Ook vangen ze kinderen op waarvan ouders niet meer te achterhalen zijn. Bij aankomst voelen we dat dit een erg goede plek is om te zijn en aandacht te geven aan deze kinderen. We spelen in de ochtend voor de jonge kleuters. De baby’s en de jongste peuters kijken vanuit hun speelruimte mee naar wat er buiten allemaal gebeurt. Onze voorstelling spelen we heel klein en ik merk dat de kinderen steeds losser worden, en het plezier weer volop aanwezig is en de contactmomenten bijzonder zijn.
Daarna gaan we in onze clowns kleding op weg naar een ander gebouw en komen aan bij de oudere kleuters. Ze zijn allemaal erg nieuwsgierig wanneer we op hun speelplaats binnen komen. Ongeveer 50 kinderen krioelen om ons heen, na een instructie van een begeleidster gaan ze allemaal op een kleine helling zitten (dit is ongelooflijk om te zien). We laten ze niet lang wachten, we komen op en ik zien gelijk weer de beweging en de alertheid van deze kinderen. Dit is een enorme stimulans om nog meer samen het spel aan te gaan, en ik kan je zeggen dat dit een zeer bijzonder gevoel geeft. De afsluiting met de doeken is bij deze kinderen geweldig, ze bedenken zelf nieuw spel en je ziet ze allemaal enorm genieten, hoe eenvoudig kan het zijn denk ik dan.

Zaterdag sluiten we af bij Little Eden, een organisatie waar mensen worden opgenomen met een meervoudige complexe handicap, en voor mensen met een lichtere beperking. Dit is een geweldige organisatie, we zijn hier vorig jaar ook geweest. Het voelde zo goed om hier weer te zijn. We hebben er met elkaar weer een bijzondere dag van gemaakt.
‘s Morgens spelen we individueel met de mensen met een meervoudige complexe handicap. Er zijn weer veel bijzondere contactmomenten, en we zien de mensen erg genieten van alles wat er om hun heen gebeurt.
De middag spelen we onze voorstelling bij de mensen met een beperking. Toen we hier het terrein op kwamen zaten ze al met elkaar op ons te wachten. Wij omkleden en naar ze toe, ze zaten in een grote kring, van zo ongeveer 60 mensen. Dit was voor ons even zoeken in ons spel, maar ik kan je zeggen het werd gewoon één groot feest. Ze herkenden ons van de vorige keer en ze haalden weer dezelfde grapjes met ons uit. Het was een mooie afsluiting van een zeer bijzondere reis.

Nu terug in Nederland kijk ik terug op zeer bijzondere ontmoetingen. Wat op mij het meest indruk maakte is de manier waarop we iedere keer weer werden begroet. De spontaniteit van zowel de volwassen als die van de kinderen, de mensen zijn over het algemeen zo open. Als ik terug denk aan de kinderen en ons spel, voel ik dat in heel mijn lichaam. De kinderen hebben mij deze reis zoveel gegeven, de beweging, het plezier, de aandacht. Ik voel ook dat wij daar zeker wat achter hebben gelaten. Ik heb hun gezichten en het plezier gezien, zag hoe belangrijk het voor hun was dat ze zich even gezien voelden door ons.

Ik wil langs deze weg eerst iedereen bedanken die een bijdrage heeft gestort op de stichting Africlowns.
Maar ik wil ook van de gelegenheid gebruik maken om nogmaals de stichting te promoten. Misschien zijn er leuke projecten binnen een school of voetbalclub om geld in te zamelen voor deze bijzondere stichting. Voor meer informatie zie www.africlowns.nl
Want het zou toch mooi zijn dat we in 2010 hun weer een mooi moment kunnen geven