|
TOWNSHIPS
Billy the Clown heeft diverse optredens gedaan in townships o.a. in de townships Kayamandi (www.kayamandi.nl) en Zwelihle in de zuiderlijke Kaapprovincie.
Bekijk de afbeeldingen van de tour !
Afbeeldingen Cotlands - bekijken
Afbeeldingen Kayamandi - bekijken
Afbeeldingen Little Eden - bekijken
Afbeeldingen Zwelihle - bekijken
De eerste optredens waren in Kayamandi, een township in de buurt van Stellenbosch. Omdat er wel 150 kinderen verwacht werden is besloten om hier 3 keer te spelen.
Van deze optredens is een Microsoft Powerpoint Presentatie beschikbaar:
Met de trein ben ik, Willem Hans (alias Billy the Clown) samen met mijn vrouw Anna-Sophie (voor de foto’s en de videobeelden) vanuit Kaapstad naar Stellenbosch gegaan. Een treinreis van ongeveer een uur. Op het station aangekomen hebben we ons contactpersoon en manager van het trustcentre in het township, Eugene Newman, gebeld die ons kwam ophalen.
Op weg naar het centrum reden we door het township. Hoewel we al eerder in townships geweest waren greep het ons toch weer aan om te zien hoe de mensen daar wonen. Huisjes en hutjes van oude planken en golfplaten…
Aangekomen bij het centrum heb ik me snel omgekleed want de eerste groep kinderen zou al snel komen. Hoewel het vakantietijd was zorgde de juf van de lokale school dat alle kinderen opgetrommeld waren. De kinderen waren blij dat er iets te doen was voor ze want in het township is niets meer te doen dan een beetje rondhangen. Thuis is er geen TV of speelgoed en in de buurt echt geen kinderboerderij of speeltuin.
Terwijl het amphi-theatertje langzaam volstroomde nam de spanning bij mij toe. Het is toch wel anders om hier, in een township voor Zuid-Afrikaanse kinderen te spelen die niet echt bekend zijn met een clown, dan in Nederland voor kinderen te spelen. Mijn geruite pak aan, clownsneus op, koffer met ballonnen, bellenblaas en ander gekkigheid klaargezet…daar ging ik dan…Via de zijkant kwam ik op, al zoekend met een grote kaart van Afrika. De kinderen keken met grote ogen en vol verbazing. Sommige vonden het wel wat eng in het begin, helemaal toen ik mijn rode neus door de kaart heen stak. Maar na een voorzichtige kennismaking zag ik het ongemakkelijke in de ogen van de kinderen plaatsmaken voor vrolijkheid! Ik maakte duidelijk dat ik mijn koffer kwijt was en de kinderen wezen mij spontaan waar ik mijn koffer moest zoeken. Natuurlijk kon Billy the Clown deze koffer niet alleen tillen en zocht daarom 2 sterke assistenten uit die hielpen. De kinderen waren met volle aandacht erbij en iedereen wilde mij graag helpen. Nadat we de koffer met de nodige capriolen op zijn plaats hadden gebracht werd de nieuwsgierigheid pas echt groot…wat zou er toch in zitten? Maar Billy was bang en daarom voorzichtig. De koffer werd daarom grondig onderzocht, zelf met stethoscoop! Na enige tijd van twijfel en checken van alles en nog wat en na grondig overleg met de kids besloot Billy de koffer toch maar open te gaan maken … maar wat zit er in volgens Billy? Slangen! Uit de koffer haalde Billy een ballon … ik bedoel slang. De slang greep Billy naar de nek, onder luid gelach van de kinderen. Wat een gek die aangevallen wordt door een ballon!
Al snel maakt Billy korte metten van de slang…en wat zien de kinderen vol verbazing? De slang is een lief hondje geworden! Op deze wijze werden er vele slangen onschadelijk gemaakt. De koffer werd verder onderzocht op inhoud en ballonnen, bellenblaas, jongleerballen kwamen te voorschijn. De ballonnen werden opgepompt middels de 'menselijke pomp' waarbij de kinderen mijn arm als pomphendel gebruikten en zo wild aan mijn armen hingen om de ballonnen op te blazen. De kinderen hadden geen aanmoediging nodig om mee te doen; iedereen wilde helpen op deze rare manier en ballon op te blazen…
Na het hele amfitheater van bellen te hebben voorzien was het tijd om er helaas weer vandoor te gaan en me op te maken voor het volgende optreden. Met veel "bye bye's" kwam er en einde aan dit eerste optreden. Een geslaagd eerste optreden! Voor de kinderen in dit township is uiteindelijk 3 keer gespeeld!
Ook is er een bezoek gebracht aan Zwelihle, en township bij de plaats Hermanus. Er was contact gelegd met Stichting Projecten Zuid-Afrika. Zij hebben ervoor gezorgd dat Billy the Clown ook hier zijn kunsten kon laten zien.
Na een lange autorit vanuit Kaapstad kwamen we aan bij ons contactpersonen. Samen met hen reden we naar Zwelihle, het township bij Hermanus. Ook hier overviel het gevoel van onrechtvaardigheid ons weer…mensen zonder fatsoenlijk dak boven hun hoofd, laat staan plezier….
Aangekomen bij het centrum, een oud gebouwtje (‘Hou Moed Centre’) waar activiteiten voor de kinderen uit het township worden georganiseerd, zaten de kinderen al goed georganiseerd in een halve kring. Snel omgekleed…en Billy was klaar voor deze kinderen. Ook hier werd gezocht naar koffer en sleutel en was er weer een heel ritueel om de koffer open te krijgen. De kinderen waren hier erg enthousiast. De kinderen waren hier gemiddeld iets jonger dan bij de vorige optredens en verstonden niet of nauwelijks engels. Op zich geen probleem voor Billy the clown; hij spreekt immers de taal die iedereen begrijpt, de taal van gebaren, emoties en uitdrukkingen. De kinderen begrepen daarom goed waar Billy allemaal mee bezig was. Er was 1 oudere jongen die soms een paar dingetjes vertaalde naar het Xhosa, de lokale taal die de kinderen daar spreken.
De kinderen was van te voren geprobeerd duidelijk te maken wat een clown was; dit kenden deze kinderen namelijk niet. In hun taal, Xhosa, is er ook geen woord voor clown en uiteindelijk hebben ze het uitgelegd en vertaald als: Funny man. En funny vonden ze het; de kinderen waren erg betrokken en lachten honderduit. Vooral bij de ballonnen die uit de koffer kwamen. De ‘slangen’ werden omgetoverd in allerlei figuurtjes. Echter het ballonvouwen maakt een eng snerpend geluid. Dit was ook een van de kinderen niet ontgaan. Elke keer als er een krakend geluid ontstond door het vervormen van een ballon, maakte deze jongen ook een geluid met zijn ballon. Hierop reageerde Billy natuurlijk weer met geluid van zijn ballon…Zo ontstond er een spontaan samenspel van krakende en snerpende geluiden van ballonnen wat uiteindelijk klonk als een stukje heerlijke, ritmische Afrikaanse muziek! Een heerlijk stuk improvisatie waarbij de kinderen heerlijk meededen en wat aanzette tot veel vrolijke gezichten.
Na alle clownscapriolen van Billy werd het geheel afgesloten met een aantal liederen die door de kinderen gezongen werden. Als dank voor het clownoptreden zongen de kinderen een aantal Afrikaanse liedjes in hun taal: Xhosa. Een zeer ontroerend moment, helemaal toen vele kinderen vroegen wanneer Billy weer terug zou komen….
WEESHUIZEN
Naast het spelen in de townships is er voor gekozen om ook in weeshuizen te spelen. Weeshuizen van de overheid maar ook weeshuizen die opgezet zijn door charitieve organisaties. In beide gevallen betreft het hier opvang voor kinderen die geen ouders meer hebben (o.a. door de HIV-problemathiek) of gewoon in de steek gelaten zijn door hun ouders omdat deze niet voor ze wilden of konden zorgen. Vele kinderen in deze tehuizen zijn zelf ook geïnfecteerd zoals bij Cotlands in Johannesburg. Een weeshuis waar Billy voor de kleintjes heeft gespeeld (kinderen van 2 tot 5 jaar). Hoewel het in eerste instantie op een wat slecht onderhouden westerse crèche lijkt, blijkt de waarheid toch echt anders. Deze kinderen worden aan het eind van de dag niet door hun ouders opgehaald. Ze hebben geen ouders meer of als deze nog wel leven dan zijn ze er door in de steek gelaten. In veel gevallen zijn de kinderen zelf ook ziek; besmet met het HIV-virus.
Hoewel de kinderen in het begin wat afwachtend naar de opkomst keken bleek al snel dat deze kinderen echt niet bang waren. Na een rustige benadering van Billy met een spel met vingerpoppetjes waren ze niet meer bij de koffer weg te krijgen. De ballonnen die uit de koffer kwamen vonden ze maar al te interessant. Met groot enthousiasme hielpen ze Billy dan ook met het opblazen van de ballonnen met de ‘menselijke pomp’. De kinderen hingen niet alleen aan de koffer maar ook aan Billy’s lippen.
Een boeiend optreden voor de kleintjes die plots eindigde toen er gegeten moest worden. De leiding had de maïspap klaar en de kinderen moesten per direct eten. Dit liet Billy niet op zich zitten dus die ging lekker met de kinderen mee naar de eetruimte. Goed om te zien dat er op dit gebied goed voor de kinderen gezorgd wordt! Na wat grappen en grollen bij het eten was het tijd om de kinderen met rust te laten en ze hun maaltijd te gunnen.
Het andere weeshuis waar Billy de clown heeft opgetreden is het ‘van Rijn’s House of Safety’ in Johannesburg. Dit is een weeshuis van de overheid, gelokaliseerd op een complex van het ministerie van binnenlandse zaken. Op het complex zit tevens een jeugdgevangenis. Bij binnenkomst werden wij en de auto dan ook grondig doorzocht op eventuele verboden voorwerpen. Het verschil tussen een charitieve weeshuis en een weeshuis van de overheid was erg groot, er zijn duidelijk nog minder middelen dan bij een charitieve weeshuis.
Het van Rijn’s House of Safety bied onderdak aan baby’s en kinderen tot en met de pubertijd. Billy wilde vanwege het mooie weer graag buiten op de binnenplaats van het terrein spelen maar de leiding besloot toch de voorstelling binnen te houden. Maar goed ook want toen Billy de clown net goed en wel begon met spelen, begon het enorm te regenen wat gepaard ging met harde donderklappen en bliksem. Billy schrok hier zo van dat hij bang onder de tafel kroop en niet er niet meer onder vandaag durfde te komen. Gelukkig konden de kinderen Billy ervan overtuigen dat hij veilig binnen was en verder kon spelen.
In de groep zaten ongeveer 60 kinderen van 6 tot 15 jaar. Er was erg veel interactie met de kinderen. Zo zat er een jongen met een voetbal onder zijn trui, Billy wilde dit natuurlijk ook en door middel van een opgeblazen ballon kon hij al snel zijn afrikaanse vriendje immiteren. Later kwam Billy erachter dat je met de voetbal ook leuke trucjes kon doen en tot grote hilariteit en onder luid gejuig van de kinderen kon Billy de bal erg goed ‘hoog’ houden. Wederom een zeer geslaagd optreden en het verzoek om heel erg snel weer te komen spelen.
TEHUIS VOOR GEHANDICAPTEN
Naast het spelen in weeshuizen en townships heeft Billy ook gespeeld voor gehandicapten. Hiervoor hadden we contact met de organisatie "Little Eden" (www.littleeden.co.za) die in de buurt van Jonhannesburg 2 tehuizen heeft waar voor (geestelijk) gehandicapten wordt gezorgd; Elvira Rota Village in Bapsfontein en Edenvale in Johannesburg. Hier wonen voornamelijk kinderen maar ook volwassenen, waarbij er geen onderscheid gemaakt wordt in ras, geloof, afkomst e.d.
Het eerste optreden hier was in Elvira Rota Village. Bij aankomst werden we al begroet door diverse bewoners…ze waren al aan het wachten op de clown. In een grote recreatiezaal zaten wel 80 mensen; kinderen maar ook wel een aantal volwassenen. Billy the clown werd hier enthousiast onthaald door de bewoners; allerlei kreten van vreugde galmde door de zaal heen. Het was wel even wennen voor Billy; de bewoners zijn allemaal behoorlijk gehandicapt. Van Downsyndroom tot nog zwaardere geestelijke en lichamelijke handicaps. Al snel voelde Billy zich op zijn gemak. Dit kwam voornamelijk door dat iedereen veel plezier uitstraalde en erg leuk mee deed. Voor dat Billy het wist was er al een jonge dame met de koffer aan de haal gegaan. Billy had niet zo snel door wat er gebeurde tot grote hilariteit van het publiek. Ook hier had Billy moeilijkheden met zijn koffer maar hij werd steeds snel geholpen met het vinden van de sleutel en het openen van de, wederom met ‘slangen’ gevulde, koffer. Na ruim drie kwartier vol gekkigheid met ballonnen, bellenblaas en jongleerballen kwam er ook aan dit optreden een eind. Tot grote teleurstelling van het publiek. Met enige emotie en na het weerstaan van soms bijna smekende vragen wanner Billy weer terug zou komen, werd er afscheid genomen van deze bijzondere mensen. Op naar het andere tehuis Edenvale, waar nog meer kinderen op Billy wachtten.
Na een korte lunch was Billy weer helemaal klaar voor nog meer gekke clownsfratsen. Edenvale bestaat uit diverse ruimtes waar diverse gehandicapten verblijven. Omdat de kinderen (en ook volwassenen) hier erg zwaar gehandicapt zijn is er niet één keer voor alle bewoners tegelijk gespeeld maar is Billy de bewoners gaan bezoeken in hun eigen ruimtes. Het overgrote deel van deze mensen ligt in bed of zit in een speciale stoel en is tot beperkte communicatie in staat. Dit maakte het best moeilijk voor Billy. Maar vol bewondering ging Billy op zoek naar contact bij deze mensen. Op een voorzichtige manier met vingerpoppen en bellenblaas wist Billy ook hier een fijn contact te krijgen met de meeste mensen. Binnen de kortste keer 'kraaiden' velen van plezier. Er was 1 jongetje dat zijn plezier echt niet op kon. Hij lachte zo uitbundig dat Billy werkelijk dacht dat hij er in zou blijven ….
Hoewel de interactie met het publiek beperkt was, en het spelen voor deze mensen erg vermoeiend, was het wel heel erg dankbaar om voor ze op te treden. Kinderen die niks kunnen aan het (glim)lachen maken en voelen dat ze plezier hebben in hun niet al te fijne leven….dat was een voldoening zoals je die maar weinig meemaakt. En het deed ons maar al te goed beseffen dat Africlowns een initiatief is wat een vervolg moet krijgen!
Het spelen voor Little Eden was heel bijzonder. Maar ook heel erg zwaar. Lucy Slaviero, dochter van de oprichtster en directeur van Little Eden heeft ons op een fantastisch manier begeleid tijdens onze bezoeken aan Elvira Rota Village en Edenvale. En dat was best wel nodig. De bewoners zijn zeer zwaar gehandicapt en om dat te zien gaat je niet in de koude kleren zitten. Helemaal niet als je iets meer van ze weet. Lucy vertelde ons wat meer over de bewoners en van sommige verhalen wordt je stil….
Vele bewoners zijn geboren met een zware geestelijke (en soms ook lichamelijk) handicap. Helaas kan je daar niet veel aan doen; de wereld is nu eenmaal niet altijd eerlijk….Maar voor vele was het niet nodig geweest om zo te zijn als ze nu zijn en dat geeft je een boos gevoel. Vele kinderen zijn geboren met een handicap omdat hun moeder tijdens de zwangerschap door armoede en ellende verslaafd waren aan drugs en/of drank. Sommige kinderen zijn gehandicapt geworden omdat ze op jonge leeftijd op de meest vreselijke manieren misbruikt en mishandeld zijn. Zo vertelde Lucy over een jongetje van 7 jaar dat zeer enthousiast was tijdens het clownsoptreden. Toen hij slechts een paar jaar oud was bedacht zijn vader dat hij eigenlijk maar een sta-in-de-weg was voor hem. Zijn vader besloot hem dood te schieten. Op wonderbaarlijke manier heeft dit jongetje de kogel in zijn hoofd overleefd, met zijn zware handicap als trieste getuige hiervan. Ook zijn er kinderen die als klein kind alleen werden gelaten en niemand hadden die voor hen zorgde en hun beschermde. Ook niet tegen vreselijke ziektes met afwijkingen als gevolg. Vreselijke verhalen. Maar wel dingen die (nog steeds) werkelijkheid zijn in arme gemeenschappen in Zuid-Afrika.
Van deze achtergrond informatie word je verdrietig. Maar het gaf mij ook weer kracht want ik zal nooit vergeten hoe ook deze kinderen reageerden op Billy the Clown. Een moment van plezier voor mensen die dat zo zeer verdienen! Goede reden om door te gaan met Africlowns!
|
